Cyfweliad â Mary Long, 104 oed, gan Lynn Clausen (Age Concern Gogledd Cymru Canolog). Mae Mary yn darparu stori bywyd gyfoethog a manwl, gan symud o atgofion doniol o'i gyrfa addysgu a'i haddysg gynnar i fyfyrdodau ar ddyddiaduron ei thaid, ei gwreiddiau teuluol Cymreig, a'r cyd-ddigwyddiadau sydd wedi llunio ei bywyd dros ddegawdau. Mae ei hanes hefyd yn olrhain ei blynyddoedd diweddarach yn Sir Ddinbych, ei chyfranogiad yn y WI, a hanesion teuluol byw.

00:00–00:37
Mae Mary, 104 oed, yn cyflwyno ei chefndir fel athrawes ac yn dechrau rhannu anecdotau o'i gyrfa addysgu, gan gynnwys atgofion doniol am efeilliaid yn ei dosbarth.

00:37–03:35
Mae hi'n cofio cyd-ddigwyddiad trawiadol pan gyrhaeddodd cyn-ddisgybl - sydd bellach yn feddyg - ei chartref yn annisgwyl flynyddoedd yn ddiweddarach fel locwm.

03:35–05:37
Mae Mary yn disgrifio ei haddysg gynnar ei hun yn bedair oed, gan wrthod cymryd cwsg prynhawn ac yn lle hynny ddysgu darllen trwy wersi ychwanegol.

05:37–08:13
Mae hi'n rhannu dyfyniadau o ddyddiadur ei thaid, gan adlewyrchu ei arfer dyddiol o gofnodi tywydd, digwyddiadau, a dywediadau moesol.

08:13–10:39
Mae Mary yn adrodd hanes teuluol, gan gynnwys ei thaid o Gymro a'i frawd gefell, y ddau yn deilwriaid a adnabyddir yn lleol fel y "Taylor Hamers."

10:39–11:24
Mae hi'n egluro sut y daeth swydd ei gŵr â hi i Sir Ddinbych, er gwaethaf ei hamharodrwydd i symud.

11:24–15:21
Mae Mary yn disgrifio cyd-ddigwyddiadau rhyfeddol sy'n cynnwys aelodau'r teulu yn cwrdd â chydnabod dramor - yn Sydney ac yn ddiweddarach yn Ffrainc.

15:21–17:45
Mae hi'n trafod ei chyfranogiad yn y WI ar ôl symud i Gymru, gan gynnwys tynnu lluniau o flodau gwyllt a dysgu brodwaith gan ffrind sydd bellach yn symud i'w phreswylfa.

17:45–23:12
Mae Mary yn rhannu straeon manwl am fordaith ei thad i Awstralia, peryglon amser rhyfel ar y môr, a'i ddychweliad i Loegr yn y pen draw.

23:12–27:27
Mae hi’n gorffen gyda myfyrdodau ar ei choeden deulu, cwpwrdd Cymreig hanesyddol o 1792, a diweddariadau ar ei phlant, ei hwyrion, a’i gor-wyrion.