Mae'r faled hon, a ysgrifennwyd yn Gymraeg a Saesneg, yn adrodd hanes y danchwa ddifrifol a ddigwyddodd ym mhwll glo'r Universal, Senghennydd, ddydd Gwener, 24 Mai 1901. Nodir bod 78 o fywydau wedi eu colli, ond credir i'r rhif hwn godi i 82 yn ddiweddarach. Ddeuddeng mlynedd yn ddiweddarach, fodd bynnag, daeth trychineb arall i ran y gymuned lofaol hon. Ar 14 Hydref 1931, lladdwyd 439 o ddynion a bechgyn yn dilyn ffrwydriad enfawr yn y pwll.