arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government
  • Enwau Lleoedd Cymru: Llanllugan

  • Gweld map
Map Argraffiad 1af (1868-1892) Ail Argraffiad (1899-1908) Trydydd Argraffiad (1920-1932) Pedwerydd Argraffiad (1938-1954) Tithe Map
  • Use stars to collect & save items A vector image of star to represent action to save this item  mewngofnodi i gadw'r eitem hon
  • Lawrlwytho (defnydd anfasnachol yn unig)

Gellir lawrlwytho cynnwys at ddefnydd anfasnachol, megis defnydd personol neu ar gyfer adnoddau addysgol.
Ar gyfer defnydd masnachol cysyllwch yn uniongyrchol gyda deilydd yr hawlfraint os gwelwch yn dda.
Darllenwch fwy am y Drwydded Archif Greadigol.

Delwedd 1:Download link to the full resolution of image number 1
full resolution of image 1

Disgrifiad

"Llanlugan 1239, 1535, Lanlugan c.1291, (abades) llanhig 1377, Llanllogan 1535, Llanlligan 1536-9, 1579-80, Llanllygan 1537, c.1679, Llanllugan 1562, ll.llygan c.1566

Llan + enw afon Llugan neu enw person. Mae’n debyg bod Llugan yn cynnwys llug ‘golau, goleuni’ a geir mewn enwau afonydd megis Llugwy (Saes. Lugg) Maesyfed a Henffordd, + ôl-ddodiad -an. Cysylltwyd Llanllugan â lann lugyzn (= Llann Llugyrn) yn y gerdd Cân Tysilio o eiddo Cynddelw (c.1155-95) gan nifer o ysgolheigion ac fe gymerai W.J.Rees a Phillimore ei bod yn cynnwys enw personol Llugyrn, gan ei chysylltu â Llorcan Wyddel alias Gwyddelan, nawddsant Gwyddelwern Meirionnydd a Llanwyddelan. Llorcan - enw personol Gwyddelig. – oedd un o saith person a atgyfodwyd o farw gan Sant Beuno. Ymddengys bod cysylltu llann lugyzn â Llanllugan wedi codi am fod peth tebygrwydd rhyngddynt. Os gwir hyn, mae’n bosib mai llugyzn yw dehongliad dychmygus y bardd am –llugan yn hytrach nag enw Sant Llorcan. Llugyrn yw lluosog llugorn ‘golau, llusern’: ai egwlwys goleuadau’ yw llann lugyzn? Erys un peth yn sicr: ni all -llugan darddu’n uniongyrchol o llugyrn.
Llugan yw nawddsant yr eglwys bellach, ‘ôl-ffurfiad’ efallai o Llanllugan, gan nad oes tystiolaeth o unrhyw sant yn dwyn yr enw hwn. Awgrymodd un ysgolhaig, M.C.Jones, gysegriad cynharach Santes Ffraid (St Bride) fel arall Sanffraid, cysegriad cyffredin ym Mhowys, ond ymddengys i hyn fynd yn ôl i Gerallt Gymro, sydd yn cyfeirio at abaty Llansanfrid. yr oedd rhyw Enoc yn abad yno ym Mhowys yn y 12g. Bu lleiandy yma, wedi’r sefydlu yng nghanol y 13g., ond nid oes tystiolaeth o abaty; gwell chwilio am Llansanfrid yn Llansanffraid-ym-Mechain, neu Lansanffraid-yn-Elfael, Maesyfed.
"

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw