Trawsgrifiad ail gyfrol llawysgrif a ysgrifennwyd gan William John Roberts, yn rhoi disgrifiad cynhwysfawr o hanes, rheolaeth a bywyd cymdeithasol Chwarel y Penrhyn ger Bethesda, Gwynedd.

Bu W. J. Roberts yn gweithio yn y chwarel lechi rhwng 1920 a 1954 (ac eithrio blynyddoedd y rhyfel 1939-45), a chofnododd ei atgofion mewn dwy gyfrol fawr o lawysgrif, gan gynnwys adroddiadau yn Gymraeg a Saesneg, yn ogystal ag amryw frasluniau sy'n dangos peiriannau, prosesau ac adeiladau'r chwarel.

Mae dwy gyfrol y llawysgrif a'u trawsgrifiadau llawn ar gael yma: https://www.casgliadywerin.cymru/collections/1981021