arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government
  • Use stars to collect & save items A vector image of star to represent action to save this item  mewngofnodi i gadw'r eitem hon

Disgrifiad

Priododd Nascenza Arcari, chwaer Sabatino Arcari o Abertawe, â Ferdinando Pompa a daeth i Dreforys ar ddiwedd yr 1800au. Dywedir eu bod nhw wedi arbed pob ceiniog nes i siop Morriston ddod ar y farchnad am £300. Roedd y siop mewn safle da, yn unionar y Groes ac yn berffaith ar gyfer busnes. Roedd Mr Pompa ar wyliau ar y pryd, felly penderfynodd Nascenza fwrw mlaen i'w brynu - ac roedd hynny'n gam anarferol i'w gymryd ar y pryd. Dyma oedd eu cartref a'u busnes am weddill eu hoes.
Fe wnaethant brynu siop arall yn ddiweddarach ar gornel Dillwyn Street a Ffordd Santes Helen, yn Abertawe, yn union gyferbyn â'r YMCA, sy'n siop bwyd cyflym heddiw. Rhedodd eu map Alf (onso) a'i wraig Genoveffe y caffi. Yn ystod y rhyfel, cafodd y caffi ei daro gan ddyfais ffrwydrol, a chafodd Genoveffe ei thaflu o'r tu blaen i'r caffi i'r cefn. Yn wyrthiol, sawl awr yn ddiweddarach, cafodd ei thynnu o'r rwbel yn gymharol ddianaf.
Daeth y rhyfel â chyfnod gwaeth fyth i'r teulu, pan gyhoeddwyd caethiwedigaeth ym 1940. Er bod Ferdinando Pompa wedi byw yn y DU am 50 mlynedd, cafodd ef ei gaethiwo gyda'r holl Eidalwyr eraill. Darganfuwyd yn y pen draw ei fod yn cael ei allfudo i Ganada. Yn drasig, ar ôl misoedd o fyw mewn unedau storio budr, ynghyd â llawer o garcharorion eraill, fe aeth ar fwrdd yr 'Arandora Star'. Wnaeth y llong fyth gyrraedd Canada gan iddi gael ei tharo gan dorpido oddi ar arfordir Iwerddon. Yn anffodus, collodd Ferdinando ei fywyd ynghyd â bron i 500 o Eidalwyr eraill, dros 700 ohonynt i gyd. Roedd yn rhaid i Nascenza barhau â'i bywyd heb ei hannwyl ŵr.
Rai blynyddoedd yn ddiweddarach, agorodd Alfonso (Alf) gaffi ar 'Chemical Road', Treforys, tra bod ei frawd, Fred yn cadw caffi Pysgod a Sglodion rownd y gornel i'r caffi gwreiddiol ar y Groes.

Llun 1: Mrs Pompa, Chemical Road
Llun 2: Nascenza Pompa
Llun 3: Nascenza Pompa a'i deulu
Llun 4: Nascenza a Ferdinando Pompa a'u teulu tua 1905
Llun 5: Y Pompas, Chemical Road
Llun 6: Caffi Pompa Abertawe gyferbyn â'r YMCA
Llun 7: Alf Agnes a Laura Pompa

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw