Tua 23 milltir i'r gogledd o Gaerdydd saif tref o’r enw Merthyr Tudful.  Mae wedi'i lleoli yn ei bwrdeistref ei hun, a hi oedd y dref fwyaf yng Nghymru ar un adeg. Gyda dyfodiad y chwyldro diwydiannol, byddai poblogaeth Merthyr yn gweithio yn y swyddi mwyaf caled a pheryglus oedd ar gael. Tua 380 milltir i ffwrdd yn Lanarkshire yn Yr Alban, ganwyd dyn a fyddai'n  cymryd y bobl yma i'w galon, ac yn ymladd dros eu hawliau i fyw a gweithio’n ddiogel ac mewn hedd – James Kier Hardie oedd y dyn hwnnw. Ac yntau' n arfer gweithio yn y pyllau glo ei hun, daeth Hardie yn AS ar gyfer Merthyr ac Aberdâr, ac aeth ag achos y dyn cyffredin dosbarth gweithiol yr holl ffordd i’r Senedd yn Llundain. Er hynny, fe wnaeth y Rhyfel Byd Cyntaf chwalu ei obeithion am heddwch, a chymerodd ei fywyd hefyd.