arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government

Gellir lawrlwytho cynnwys at ddefnydd anfasnachol, megis defnydd personol neu ar gyfer adnoddau addysgol.
Ar gyfer defnydd masnachol cysyllwch yn uniongyrchol gyda deilydd yr hawlfraint os gwelwch yn dda.
Darllenwch fwy am y Drwydded Archif Greadigol.

Disgrifiad

CRICIETH - Y DECHREUAD Roedd eisoes pobl yn y cornel y bae – pam ddim? Mae’r mynyddoedd garw yn tyneru trwy’r godreon a cymoedd i lawr at wastadedd arfordirol llyfn, perffaith am setlo. Roedd y pobl Neolithig a’r Celtaid yma, yr Ordovices; dynion o’r Iwerddon y Gangani, a Leinster ac efallai dyna ydi’r fynhonnell o’r enw Ll?n. Mae olion o’u hanheddau, cromlechau, faglau pysgod a nodweddion archeolegol eraill yn ein hatgoffa am eu presenoldeb. Maith yn ôl, yn niwloedd amser, datblygwyd y werin i’r Cymry. Sefydlodd trefn a gweinyddiaeth ac enwir yr ardal Dunoding efo dau gantref, Ardudwy ac Eifionydd, rhan o’r deyrnas Gwynedd. ‘Roedd y werin yn byw mewn unedau teuluol ar dir adnabwyd fel “gwelyau” oedd yn cymryd eu henw ar ôl pennaeth y teulu. Dominyddwyd disgynyddion dau deulu'r ardal; y rhai o Owain Gwynedd yr ucheldir a thras Collwyn ap Tango a gynhaliwyd p?er ar hyd y gwastadedd arfordirol. Daeth disgynyddion uniongyrchol y ddau deulu yma'r “Pobl Fawr” – y bonedd a oedd yn perchenogi’r tir. Roedd y weddill yn byw bywyd cynhaliaeth mewn bythynnod, tyddynnau a hofelau. Datblygwyd cymunedau bach, yn agos i ffosydd, rhydau, cegau afonydd a childraethau cysgodol. Yn y fan lle mae Cricieth heddiw mae ffrwd yn gwagio i’r môr yng nghysgod pentir oedd yn darparu dwr yfed a fan cysgodol i lanio cychod pysgota. Yma ddechreuodd ein tref fach.

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw