arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government

Blaenau Ffestiniog

Datblygiad y diwydiant llechi yn hanner cyntaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg roddodd fodolaeth i Flaenau Ffestiniog. Cyn hynny, roedd yr ardal fynyddig hon yn denau ei phoblogaeth gyda dim ond ychydig ffermydd yma ac acw ar y llechweddau.
Dechreuwyd cloddio am lechi ar raddfa fechan yn y 1760au, ond dechreuodd y cloddio diwydiannol cyntaf mewn tri lleoliad ar Allt-fawr. Sefydlwyd nifer o wahanol gwmniau ac erbyn y 1840au roedd y llechi ar yr wyneb wedi eu dihysbyddu ac felly dechreuwyd cloddio dan y ddaear. Yn 1878 fe wnaeth perchen yr Allt-fawr, W.E. Oakeley, gyfuno'r chwareli'n un busnes, Chwarel yr Oakeley, y gloddfa lechi dan ddaear fwyaf yn y byd. O hynny ymlaen, ymddangosodd nifer o gloddfeydd a chwareli llechi yn gyflym ar hyd yr ardal, gyda chwareli mawr yn Llechwedd, Maenofferen, a Foty a Bowydd.
Gyda ffyniant mawr y 1860au a'r 1870au, a gynyddodd y galw am ddulliau diogel o gludo'r llechi gorffenedig i'r porthladdoedd dosbarthu yn ogystal â dod â'r gweithlu sylweddol i mewn, fe adeiladwyd ffyrdd newydd i'r chwareli. Cynyddodd tref Blaenau Ffestiniog yn gyflym a daeth yn ganolbwynt i'r pentrefi chwarelyddol llai ar ei chyrion. Gwelir fframwaith grid amlwg i gynllun y dref o hyd, sy'n tystio i ddatblygiad strategol y dref gyda'i sgwariau a'i therasau. Bryd hynny hefyd yr adeiladwyd yr ysgol gyntaf, yr eglwys a chapeli. Dim ond ychydig dan 3,500 o bobl a drigai ym Mlaenau Ffestiniog yn 1850, ond erbyn 1881 roedd y nifer wedi cynyddu i dros 11,000.
Pan ymwelodd yr anturiaethwraig o'r Almaen, Sophie Döhner, â'r dref yn nechrau'r ugeinfed ganrif, cafodd ei synnu'n fawr o weld fod bron bob eitem yno wedi ei gwneud o lechi: tai, toeau, grisiau, ffensys, a hyd yn oed y palmant. Bryd hynny, roedd cynhyrchu llechi ym Mlaenau Ffestiniog yn dechrau dirywio wrth i ddeunyddiau rhatach ddod ar gael mewn mannau eraill. Wrth i'r chwareli llechi gau wedi'r Ail Ryfel Byd, symudodd y chwarelwyr oddi yno'n raddol ac erbyn heddiw mae poblogaeth Blaenau Ffestiniog rywbeth yn debyg i'r hyn oedd yn niwedd y 1850au. Y diwydiant twristiaeth yw'r cyflogwr mwyaf erbyn hyn, wrth i'r hen chwareli a chloddfeydd gael eu hailddatblygu'n amgueddfeydd a safleoedd antur, megis y trampolîn tanddaear mwyaf yn y byd.

Mae 18 eitem yn y casgliad

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Level crossing, Blaenau Ffestiniog, 1969

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Blaenau Ffestiniog from Pengwndwn, 1999

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Tŷ Uncorn - view through the roof, 1978

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Tŷ Uncorn – view from the rear, 1978

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Tŷ Uncorn, Blaenau Ffestiniog, 1978

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Managers and the managed, Blaenau Ffestiniog, 1999

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Stefan haymaking, Pen-y-Bryn, Blaenau Ffestiniog

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Traphont Blaenau Ffestiniog

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Glyn Roberts yn hollti llechi yn chwarel...

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Lluniad gan Falcon Hildred. Hollt Oakeley, 1974...

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Lluniad gan Falcon Hildred. Uwchlaw’r Ffynnon:...

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Pont a'r tren bach, Ffestiniog

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Gweithwyr Pen y Bont, Chwarel Oakeley's,...

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Mr George Ellis ar gefn 'car gwyllt' a...

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

OAKLEY SLATE MINE AND QUARRY;GLODDFA GANOL QUARRY

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Cerdyn post yn dangos chwarelwyr y Graig Ddu,...

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Coal office, Blaenau Ffestiniog; interior 1980

Favourites Icons A vector image of a heart to represent a Favourite Item

Lluniad gan Falcon Hildred. Tŷ Uncorn, 1978....

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw