Baled sy'n adrodd hanes Gelert, ci y Tywysog Llywelyn ab Iorwerth. Yn ôl y chwedl, aeth Llywelyn allan i hela gan adael ei fab bychan yng ngofal ei gi ffyddlon, Gelert. Pan ddychwelodd y Tywysog, daeth Gelert i'w gyfarfod. Sylwodd Llywelyn fod ei drwyn yn wlyb gan waed ac nid oedd ei faban i'w weld yn un man. Ymosododd Llywelyn ar y ci ac fe syrthiodd i'r llawr wedi ei anafu. Ymhen rhai munudau, fodd bynnag, clywodd Llywelyn faban yn crio a daeth o hyd i'w fab, yn ddiogel yn ei grud. Gerllaw'r crud roedd corff blaidd mawr yn gorwedd - roedd yn amlwg ei fod wedi bod yn ymladd yn ffyrnig gyda Gelert. Dychwelodd Llywelyn at ei gi ond bu hwnnw farw yn y fan. Yn ôl yr hanes, claddwyd Gelert gerllaw pentref Beddgelert yn Eryri.

Ffynhonnell: http://www.snowdonia.org/