Cerdyn traphont Crymlyn sy’n dangos traphont y rheilffordd ar draws y cwm a Bragdy Pritchard yn y blaendir.
Mae rheilffordd Cwm Ebwy hefyd yn rhedeg ar linell rhwng y gogledd a’r de drwy’r cwm.
Roedd darn Crymlyn o’r gamlas wedi’i fyrhau i gynnwys colofnau’r draphont pan gafodd ei adeiladu yn y 1860au.
Prosiect Hanes Llafar Glofa Crymlyn 2017-18