arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterNoddir gan Lywodraeth Cymru | Sponsored by Welsh Government

Disgrifiad

Cafodd yr ysgythriad hwn gan R. Roffe ei wneud ar ôl peintiad olew gan A. R. Burt. Comisiynwyd y peintiad gan berchnogion glofa Pentre Fron, Mwynglawdd (Minera), sir Ddinbych, i nodi stori anhygoel John Evans. Ym mis Medi 1819 cafodd un ar ddeg o ddynion eu dal o dan ddaear wedi i ddŵr lifo'n sydyn i'r lofa. Achubwyd dau o'r dynion a llwyddodd chwech ohonynt i ddianc, ond boddwyd dau arall a phylodd unrhyw obaith o ddod o hyd i'r un a oedd yn weddill, sef John Evans. Ar ôl tri diwrnod ar ddeg, pwmpiwyd y dŵr o'r lofa ac aeth criw o weithwyr o dan ddaear i chwilio am ei gorff. Cludwyd arch ac amdo a luniwyd yn arbennig ar ei gyfer i ben y pwll. Pan gyrhaeddodd y gweithwyr ddarn o dir uchel gerllaw'r man lle tybid y gorweddai'r corff, cawsant gryn fraw wrth glywed llais yn galw arnynt. John Evans oedd perchennog y llais a daethpwyd o hyd iddo yn ddyn gwan ond yn fyw. Roedd wedi llwyddo i gadw'n fyw dros gyfnod o ddeuddeng niwrnod a deuddeg noson drwy fwyta canhwyllau. Mynnodd John fynd â'r arch adref gydag ef ac mae'n debyg iddo ei defnyddio fel cwpwrdd am nifer o flynyddoedd.

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw