Cynhwysion

afalau – yn ôl rhif y teulu
crwst brau

Dull

Gwneud crwst brau ymlaen llaw drwy rwbio ychydig o lard i mewn i flawd plaen a’i wlychu â dŵr.
Gyrru’r crwst yn weddol denau.
Golchi’r afalau’n lân a chadw’s croen amdanynt.
Torri’r crwst yn ddarnau (yn ôl maint yr afalau), lapio un darn yn dynn am bob afal i wneud ail groen iddo.
Berwi llond sosban o ddŵr, gollwng y twmplins i’r dŵr berw hwn a’u coginio nes gwelir craciau bach yn ymddangos ar wyneb y crwst. Y mae hyn yn brawf bod yr afal wedi digoni.
Agor y twmplins, rhoi trwch o siwgr coch ar yr afal a’u bwyta’n gynnes, gydag ychydig o laeth oer arnynt.

Pen-prysg, Morgannwg.

Yr oedd hi’n arferiad cyffredin i ferwi twmplins gyda’r llysiau yn y cawl mewn rhai ardaloedd. Byddid yn defnyddio’r saim oddi ar wyneb y cawl i wlychu’r crwst yn lle rhoi lard ynddo. Rhaid oedd gofalu bod y cawl yn berwi pan roid hwy ynddo gan fod cawl (neu ddŵr) berw yn ‘clymu’r’ crwst a’i rwystro rhag chwalu.