Cynhwysion

• tato
• llaeth
• un wy wedi’i guro
• siwgr
• cyren
• blawd plaen
• sbeis
• dŵr
• ychydig o halen

Dull

• Berwi llond sosban o dato mewn dŵr a halen nes eu bod yn ddigon.
• Arllwys y dŵr ohonynt, a’u rhoi mewn dysgl fawr.
• Rhoi talp neu ddau o ymenyn gyda’r tato a’u ‘pwnno’ nes eu body n hollol lyfn.
• Yna ychwanegu’r blawd, siwgr a chyrens ac ychydig o sbeis atynt. (Ni fyddid yn pwyso’r defnyddiau hyn; byddai’r wraig yn eu hychwanegu’n ôl ei chwaeth bersonol hi.)
• Gwlychu’r cyfan â’r wy ac ychydig o laeth nes cael cymysgedd o ansawdd gweddol wlyb.
• Iro tun bas, rhoi’r cynnwys hwn ynddo a’i grasu mewn ffwrn weddol boeth.

Trefdraeth, Penfro.

Gwneid y deisen hon yn gyffredin yn sir Benfro ac yn sir Aberteifi adeg codi tato yn yr Hydref. Ar ddiwrnod crasu bara yn y ffwrn frics byddid yn gwneud llond padell fawr ohoni a’i gadael i grasu’n araf yn y ffwrn honno dros nos. Byddai’r ffwrn yn cadw’i gwres am rai oriau ar ôl gorffen crasu’r bara ynddi.