arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government

Gellir lawrlwytho cynnwys at ddefnydd anfasnachol, megis defnydd personol neu ar gyfer adnoddau addysgol.
Ar gyfer defnydd masnachol cysyllwch yn uniongyrchol gyda deilydd yr hawlfraint os gwelwch yn dda.
Darllenwch fwy am y Drwydded Archif Greadigol.

Delwedd 1:Download link to the full resolution of image number 1
full resolution of image 1

Disgrifiad

Yng nghanol panel Sir Gâr mae’r Hen Dderwen, arwyddlun traddodiadol Sir Gaerfyrddin, a grëwyd o amryfal beli o wlân a deunyddiau â gweadau gwahanol a chorc wedi’u hychwanegu i roi gwead
cherfwedd. Ar y goeden mae tri gair dwyieithog sy’n crynhoi aelodau SyM ac yn adlewyrchu ymgyrch farchnata o’r 1980au. Crëwyd y geiriau gan ddefnyddio ffabrig Aida lliw hufen a dau liw coch i’r geiriau Saesneg a dau liw gwyrdd i’r geiriau Cymraeg. Mae’r ddwy iaith ar y faner hefyd yn cydnabod lansio S4C, y sianel deledu Gymraeg, yn 1982, a mabwysiadu polisi dwyieithog gan
FfCSyM-Cymru yn 1984, y sefydliad cyntaf yn y sector gwirfoddol i ddatblygu Cynllun Iaith Gymraeg.

Yn dod allan o ganghennau’r goeden mae gwahanol ymgyrchoedd a phrosiectau y bu SyM yn ymwneud â hwy yn ystod y degawd. Mae gan y gangen uchaf ar y chwith erwyddi cerddoriaeth Early one Morning a gomisiynwyd yn arbennig gan FfCSyM, gyda geiriau ac alaw gan y cyfansoddwr Anthony Hopkins. Mae’r darn yn disgrifio bywydau merched yn y gymdeithas gyfoes. Mae gan y darn adar cân, wedi’u gwneud o leiniau, sy’n hedfan i’r erwyddi cerddoriaeth mewn cortyn s-lon o un o’r canghennau, ac mae cleff y trebl wedi cael ei greu o frêd kumihino.

Mae’r crëyr, a wnaed o sidan a gafodd ei fondio a’i frodio â llaw gyda chymysgedd o edafedd, megis silko, gyda phwythi brodio gan gynnwys pwyth pryf / pluen, pwyth syth a phwyth ôl, yn hedfan uwchben y dderwen ac yn cysylltu’r amgylchedd cyfan o’r ddaear i’r wybren.

O’r gangen uchaf ar ochr dde’r goeden mae corn llawnder. Mae’r corn yn cynrychioli Eisteddfod Cymru Gyfan 1985 a drefnwyd gan FfCSyM-Cymru, lle daeth aelodau ynghyd i fwynhau ychydig o gystadlu cyfeillgar. Mae’r llysiau a’r ffrwythau’n adlewyrchu’r ymgyrch bwyta’n iach a ddeilliodd o gynhadledd ar faeth yng Ngholeg Denman yn 1980. Y deunyddiau a ddefnyddiwyd ar gyfer y corn llawnder yw ffelt, melfed, cotwm i’r moron, sidan, gwau i’r betys, a jersi i’r genhinen gyda glud wedi’i ychwanegu i galedi’r defnydd a gleiniau i’r cyrens duon a’r mwyar. Mae’r corn yntau hefyd wedi cael ei bwytho a’i addurno â gleiniau i bwysleisio ei siâp.

Gan fynd yn ôl draw i’r chwith gwelwn Fws Hyrwyddo SyM a aeth ar daith o gwmpas Cymru a Lloegr am naw mis yn 1984, gan ymweld â 200 o drefi a dinasoedd. Tynnodd sylw at y sgiliau y gellid eu dysgu gyda SyM, gan ganolbwyntio ar addysg, iechyd a bywyd cyhoeddus. Mae’r ffenestri ar y bws yn cynrychioli ychydig yn unig o’r lliaws o weithgareddau oedd ar gael i’r aelodau feithrin sgiliau newydd mewn meysydd fel technoleg gwybodaeth. Gwnaethpwyd y bws gan ddefnyddio lliain, cotwm, ffelt, neilon a ffelt ffabrig a wnïwyd gyda’i gilydd.

Gwnaethpwyd y gweithgareddau a ddangosir ar y bws mewn brodwaith du a defnyddiwyd
pwythau picot ar gyfer yr ymylon.Gyferbyn â’r bws mae’r ferch yn y wisg Gymreig wedi’i gwneud o wlanen draddodiadol o Gymru, ffelt a les yn coffau prosiect treftadaeth Y Wisg Gymreig y
cymerodd pob ffederasiwn yng Nghymru ran ynddo yn 1981. Roedd y prosiect yn golygu olrhain hanes y wisg Gymreig, dylunio a gwneud gwisg wedi’i seilio ar un o dair thema; gwisg alwedigaethol wledig, gwisg cymeriad lleol o hanes neu un a wisgwyd gan ddosbarth penodol mewn hanes. Mae’r ferch hefyd yn cynrychioli Gŵyl Ddrama FfCSyM Scene ‘80 - A Festival of Creative Entertainment a oedd yn un o’r digwyddiadau mawr yn 1980. Yn dilyn 62 o wyliau ledled y wlad, cymerodd aelodau o naw ffederasiwn ran yn y rownd derfynol dri diwrnod o hyd a berfformiwyd yn theatr y Cwmni Royal Shakespeare yn Stratford-upon-Avon. SyM Llandybie o ffederasiwn Sir Gâr oedd y buddugwyr.

Yr adeilad ar y gangen olaf ar y chwith yw swyddfa Ffederasiwn Sir Gâr yng Nghaerfyrddin a brynwyd yn 1981 gydag arian a godwyd gan yr aelodau. Roedd hyn yn garreg filltir arwyddocaol yn hanes Sir Gâr. Mae’r tŷ wedi’i wneud o ffabrig Aida a’i addurno gyda brodwaith du drosto gydag un llinell fach o bwyth croes; nodwch y blodau bach yn y ffenestr o edafedd pinc a melyn.

Oddi ar y gangen olaf ar y dde mae trên wedi’i gwiltio â llaw yn llawn aelodau SyM, sy’n dwyn i gof atgofion melys o wibdeithiau diwrnod y ffederasiwn pan gâi trên ei logi a byddai cannoedd o aelodau’n teithio pellteroedd mawr. Rhwymiad bias du yw’r ffenestri ac mae’r ffigyrau ffelt yn gwisgo hetiau ffelt wedi’u brodio a’u pwytho â llaw.

Cafodd y llinell amser ei phaentio â llaw mewn lliw porffor a’i gorchuddio â shiffon llwyd a’i brodio â pheiriant gan ddefnyddio cymysgedd o edafedd, gan gynnwys edau fetelaidd i gael effaith ychwanegol. Ar y llinell amser mae car wedi’i wneud â ffelt coch, gwyn a du, sidan tryloyw coch ac edau du, sy’n taro yn erbyn postyn ac sy’n cynrychioli’r ymgyrch Peidiwch ag Yfed a Gyrru a
seiliwyd ar gynnig oddi wrth SyM Pen-bre, Ffederasiwn Sir Gâr yn 1988 a bwysodd am gyflwyno profion anadl ar hap i yrwyr neu’r rheiny sydd â gofal cerbydau modur.

O dan y llinell amser cynrychiolir tri maes oedd yn peri pryder i aelodau SyM o ran materion amgylcheddol. Yn 1987 arweiniodd ymgynghoriad helaeth â’r aelodau at Bolisi Cefn Gwlad cynhwysfawr gan SyM ar adeg pan oedd y llywodraeth yn cynnig newidiadau mawr ym mhatrwm amaethyddiaeth a defnydd tir gwledig. Dangosodd sut y byddai’r newidiadau hyn yn effeithio ar wasanaethau gwledig, cadwraeth y dirwedd, bywyd gwyllt a’r pridd. Darlunnir hyn gan gennin Pedr a dail gwyrddion mewn shiffon, brodwaith peiriant a rhuban. Yn 1988 ymgyrchodd aelod o SyM Pen-y-fai, Ffederasiwn Morgannwg, i achub coetir lleol, ac yn 1989, gyda phryder mawr, tynnodd cynnig gan SyM Genau’r Glyn, Ffederasiwn Ceredigion, sylw at ddatgoedwigo wyneb y ddaear a’i
ganlyniadau trychinebus a phwysodd ar unigolion a sefydliadau i wneud popeth a allent i ddarbwyllo’r Llywodraeth o’r angen i atal y niwed sylweddol oedd yn cael ei wneud i gydbwysedd ecolegol ein planed.

Darlunnir hyn gan ddail sy’n pydru a dail sy’n troi o wyrdd i frown ac yna llwyd a du ac yn
syrthio i’r dŵr. Gwnaethpwyd y dail o shiffon, wedi’i bwytho a’i losgi, melfed, gwau, crosio,
gleiniau a metel. Y dŵr yma, mewn ffeltio â nodwydd, ffelt ac organsa, yw afon Tywi sy’n llifo trwy Gaerfyrddin. Mae angen dŵr ar gyfer bywyd iach a chynaliadwy ac mae’n cynnal y pysgod a’r adar sydd wedi’u cynrychioli yma gan wniadwaith wedi’i wneud o hen dei, sydd wedi’i baentio’n las a’i wnïo gydag edafedd melyn a du, a chrëyr, aderyn a welir yn aml yn pysgota ar hyd afon Tywi, a wnaed gan ddefnyddio ffelt, paent glas, glud ac edau du.

Yn gysylltiedig â’r afon mae’r cwrwgl, cwch pysgota traddodiadol a wnaed gyda gwiail helyg ac a ddefnyddiwyd yn ardal Caerfyrddin am ganrifoedd. Gwnaethpwyd y cwrwgl gan ddefnyddio ffelt du a ffabrig tryloyw du, a hen ddarn o ffabrig yw’r pysgodyn yn y cwrwgl. Mae gan y ffigwr het wellt ddu a fflîs glas tywyll, a ffelt llwydfelyn yw ei ddwylo a’i wyneb. Mae’n defnyddio pren cebab a darn bach o bren i badlo ei gwrwgl.

Mae’r bocs o boteli ymysg y dail yn dyst i waith caled a brwdfrydedd aelod o SyM Tremont, Ffederasiwn Powys Maesyfed, a arweiniodd at sefydlu’r Banc Poteli cyntaf yn y sir yn Llandrindod. Y broses a ddefnyddiwyd wrth wneud y darn hwn oedd lluniadu siapiau poteli ar Bondaweb® ac yna eu smwddio ar wahanol ffabrigau ysgafn a rhoi wadin y tu ôl iddynt i roi trwch i’r poteli. Wedyn cafodd y poteli eu gwnïo â phwyth igam-ogam gyda pheiriant a’u torri allan i’w gosod ar y bin.
Yn y gornel isaf ar y dde mae carreg fedd wedi’i gwneud o biwter a’i boglynnu â’r gair AIDS. Gwnaethpwyd y lilis yn ymyl y garreg fedd o sinamay, glud, gleiniau a gwifren. Yn 1986 pasiwyd cynnig gan SyM Crucywel, Ffederasiwn Powys Brycheiniog, yn pwyso ar yr aelodau i gefnogi ymgyrch yr Adran Iechyd i roi gwybod i’r cyhoedd y gwir ffeithiau am y clefyd AIDS. FfCSyM oedd un o’r sefydliadau cyntaf i sôn am AIDS a defnyddiodd ei rwydwaith dihafal o sefydliadau lleol i addysgu’r cyhoedd ac annog pobl i drafod y mater. Cymerodd aelodau SyM ran yn ymgyrch y llywodraeth i godi ymwybyddiaeth, a hefyd ymatebasant i her y BBC o’r enw
Face up to AIDS trwy drefnu cyfarfodydd cyhoeddus.

Ar fathodyn y ffederasiwn mae cenhinen Bedr sydd, ynghyd â’r lliwiau coch, gwyrdd a gwyn yn cynrychioli Cymru a’i hiaith a’i diwylliant. Gwnaethpwyd y bathodyn mewn ffelt, organsa coch, sidan crai lliw aur, satîn gwyrdd tywyll, satin gwyn a Bondaweb® ac amrywiaeth o edafedd.

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw