Ellis Davies [ED] o Fferm Betlands, Llanddeiw, Gŵyr, wedi'i gyfweld yng Ngêm Aredig Gŵyr 2022.
Mae ED yn trafod amodau aredig delfrydol, gwahaniaethau rhwng priddoedd lleol – gan gymharu Swydd Henffordd â Gŵyr, a gyrfa hir ED mewn cystadlaethau aredig. Mae'n disgrifio'r her o ennill cwpanau dair gwaith i'w cadw, ei gasgliad yn y pen draw o tua 40–48 o dlws, a'i wobr fwyaf gwerthfawr – y cwpan cyntaf a enillodd ddiwedd y 1950au.

Trawscrifiad:

Cyfwelydd Sarah Loud: Beth sy’n amodau da ar gyfer aredig, te?
ED: O, glaswelltir a llaith, dyna fyddwn ni’n ei alw’n dir torri da.
Cyfwelydd Sarah Loud: Felly, gawson ni law neithiwr…
ED: Bydd hynny’n helpu, bydd hynny’n helpu, welwch chi nawr mae e fel torri menyn, y tir Swydd Henffordd yna, tywodfaen coch ac mae’n wlyb felly mae’n pefrio mwy.
Cyfwelydd Sarah Loud: Felly sut beth yw tir Gŵyr i’w aredig?
ED: Canolig, ychydig bach yn garegog mewn mannau, cerrig mân, nid cerrig mawr… pan oeddwn i’n ifanc.
Ie, pan o’n i’n ifanc roedd yn rhaid i chi ennill cwpan deirgwaith cyn iddo fe ddod yn eiddo i chi, ac roedd hynny’n anodd ei wneud oherwydd mae sawl cwpan ble dwi wedi ennill ddwywaith ac wedyn colli, a rhai cwpanau eraill ble dwi wedi ennill deirgwaith a rhywun arall wedi ennill ddwywaith, chi’n gwybod, mae’n anodd ennill deirgwaith o’r bron. Felly fe gymerodd hi dipyn o amser i grynhoi cwpanau yn y dyddiau cynnar, oherwydd fel y dywedais i, byddech chi’n ennill cwpan deirgwaith ac fe allai hynny gymryd pum mlynedd. Nid ymhob achos ond… wedyn yn hwyrach yn fy mywyd, roedd cwpanau’n mynd yn fwy, fel pan enillais i yn Iwerddon, roedd gen i ddau gwpan i ddod adref gyda fi y ddau ddiwrnod.
Cyfwelydd Sarah Loud: Sawl cwpan sydd gyda chi, chi’n meddwl?
ED: O, rhyw 40, 48 efallai.
Cyfwelydd Sarah Loud: Mae hwnna’n rhagorol, a pha un yw’r un rydych chi’n ei drysori fwyaf?
ED: Yr un cyntaf i fi ei ennill erioed. Hwnna yw’r cwpan dwi’n ei drysori gyntaf, yn, 1950… arhoswch funud… byddai o gwmpas 1957. Do, enillais fy nghwpan cyntaf ac fe gymerodd hi bedwar tro i mi ennill hwnnw deirgwaith, ges i fy nghuro un flwyddyn. Do.
Cyfwelydd Sarah Loud: Cwpan lleol oedd hwnnw?
ED: Ie, fe gafodd ei roi gan hen bencampwr, William Jones o Lunnon, fe roddodd e. Chi’n gwybod, mae gen i gwpl o blith fy holl gwpanau. Dim ond tri sy’n arian pur, mae’r gweddill yn EPNS, chi’n gwybod cwpanau da, ond dim ond tri sy’n arian pur, dwi’n trysori’r rheina, ond y cwpan cyntaf enillais i, EPNS oedd e, ond dwi yn ei drysori.