Cofeb Bob Owen Croesor (1885-1962), yr hynafiaethydd a'r casglwr llyfrau. Ganed Robert Owen (neu 'Bob Owen Croesor') ym mhentref Llanfrothen, Sir Feirionnydd, ac yn dilyn cyfnod fel gwas fferm a bugail, bu'n gweithio fel clerc yn chwarel lechi Parc a Chroesor. Bu'n ddarlithydd gyda Chymdeithas Addysg y Gweithwyr ac roedd yn ddarlledwr radio poblogaidd. Roedd ganddo ddiddordeb arbennig ym maes hanes lleol a hel achau ac aeth ati i baratoi adysgrifau o gofnodion amryw o blwyfi yn siroedd Meirionnydd, Caernarfon a Dinbych. Roedd hefyd yn gasglwr llawysgrifau a llyfrau. Ymchwiliodd yn fanwl i hanes y Cymry yn America a chyhoeddodd nifer o erthyglau ar hanes cartrefi'r Cymry.