Gellir lawrlwytho cynnwys at ddefnydd anfasnachol, megis defnydd personol neu ar gyfer adnoddau addysgol.
Ar gyfer defnydd masnachol cysyllwch yn uniongyrchol gyda deilydd yr hawlfraint os gwelwch yn dda.
Read more about the The Creative Archive Licence.

Disgrifiad

Lede
Mae’r awdur a’r perfformiwr o Gaergybi, Gillian Brownson, yn cyfuno celf, barddoniaeth, chwilota ar lan y môr a chwedleua creadigol ar y glannau yn y darn hwn sy’n addas i blant rhwng 5 ac 8 oed.

Stori
“Ty’d, awn ni lawr i’r Mermaid a hel priciau tân ar y ffordd.”

Geiriau Nain ydy’r rhain. Roedd Nain yn byw ym Mrynsiencyn ar lan Afon Menai. Y ‘Mermaid’ oedd enw’r dafarn yn y porthladd fferi bach, lle byddai’r fferi lleol yn hwylio drosodd i Gaernarfon pan oedd fy Nhad yn fach. Dros amser serch hynny, ymhell ar ôl i’r dafarn gau am y tro olaf, dyna’r enw ar lafar ar y darn hyfryd hwn o draeth, lle byddai fy chwiorydd a minnau’n cerdded gyda’n hannwyl Nain. Felly, naill ai fel arwydd o gariad pobl Brynsiencyn at eu peint (ac yn y dafarn y gwelech chi Taid yn aml!), neu am fod yr enw’n un addas ar gyfer y dirgelion o dan donnau’r Afon, aros wnaeth yr enw: y ‘Mermaid’.

Dychmygwch beth roedd hynny’n olygu i ferch fach. Bob tro y byddwn i’n edrych allan dros y dŵr, fe welwn i rywbeth. Aderyn, morlew unig, broc môr, neu ‘hi’?

“Sbïa, Nain, ai hi sy yna?”

Fyddai Nain byth yn dweud ‘ie,’ ond fyddai hi byth yn dweud ‘nage’ chwaith.

Y ‘Fôr-forwyn’. Dim ond un. Yno bob amser. Yn fy meddwl ifanc i, roedd hi’n ein gwylio ni ar y lan wrth inni chwilio am y pethau y gallai hithau fod wedi’u gadael ar ôl. Roedd y traeth yn drysorfa darganfyddiadau, yr un fath â phob traeth bob amser. Dwi wedi mynd yn ôl droeon efo fy mhlant fy hun, ac rydyn ni wedi dod o hyd i benglogau adar a chrafangau crancod, gwydr môr a cheiniogau, ac wrth gwrs, rydym wedi dod o hyd i’w phwrs hi, droeon. Yn anffodus, rydyn ni hefyd wedi cael hyd i lawer o bethau eraill nad ydyn nhw’n perthyn yno, pethau dwi’n siŵr y byddai hi’n anhapus yn eu cylch.

Stori yw hon sydd wedi’i hysgrifennu iddi hi, y Fôr-forwyn, ac i Nain, a gadwodd y Fôrforwyn yn fyw imi.

Mae pethau rydych chi wedi’i canfod yn wych o ran ysbrydoli storïau, caneuon, dramâu, celf neu gyfuniad o’r holl bethau hyn. Cawson ni hyd i gwdyn wyau pysgod, a’i droi’n ‘Bwrs y Fôr-forwyn’. Dros yr wythnosau nesaf, mi fydda i’n defnyddio’r stori hon i ysbrydoli plant ysgol a theuluoedd i wneud yr un peth – mynd allan ar hyd y lan, canfod broc môr gwych a’i droi’n rhywbeth hudolus. Dwi’n edrych ymlaen at gasglu llawer o storïau môr cymunedol i archifau Porthladdoedd Ddoe a Heddiw wrth inni symud ymlaen ar y siwrnai hon.

Oes gennych chi wybodaeth ychwanegol am yr eitem hon? Gadewch sylwad isod

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw