Atebion i holiadur gan Harri Williams o Rhos-y-bol, Ynys Môn, a baratowyd gan Amgueddfa Werin Cymru yn 1957 a dosbarthwyd gan Cyngor Gwlad Môn. Mae'r atebion yn rhoi manylion ar 'Ddiwrnod Gwaith cyffredin ers llawer dydd'.

Trawsgrifiad

[MS 337_0001]

[Beth oedd amser codi arferol?]  

5 or [sic] gloch

[A godai pawb yr un amser?]  

gwnai.

[A wneid unrhyw waith cyn brecwast?]

gwnai lawer iawn

[Pa bryd oedd amser brecwast?] 

6 yn y Bora

[Beth a fwyteid i frecwast?] 

Bara Brwas

[A fyddai pawb yn cael yr un bwyd?]  

Bydda pawb

[A oedd hi’n arferiad i gadw dyletswydd?]   

oedd

[Pa bryd yn ystod y dydd y cedwir dyletswydd?]   

ar ol cinio

[Pwy fyddai’n cymryd rhan?]  

pawb yn i[sic] dro.

[A gymerai pawb ran yn ei dro?] 

Pawb fydda yn cymryd Rhan y capal[sic].

[A oedd hi’n arferiad i gymryd bwyd rhwng brecwast a chinio?]

na fydda.

[Os felly, pa fwyd?] 

-

[Beth oedd enw’r pryd?] 

-

[Ym mh’le y bwyteid ef?] 

-

[A oedd amser arbennig i’r pryd hwn?] 

-

[A faint o’r gloch yr oedd cinio, fel arfer?] 

12 or [sic]  gloch.

[A fyddai pawb yn cael yr un bwyd?]

Bydda

[Beth oedd y bwyd cyffredin amser cinio?]

tatw a cig moch

[A fyddai pawb yn bwyta yn yr un lle?]

Dim ond y gweision.

[A oedd enw arall ar ginio?]

oedd pnawnfwyd.

[MS 337_0002]

[A fyddech chwi’n bwyta cinio yn y caeau o gwbl?]

weithiau yn y cynuaf [sic] gwair.

[Os felly, a oedd y bwyd yn wahanol?]

nac oedd

[Sut oedd galw’r dynion o’r caeau i’r tŷ i gael eu cinio?]

y gloch yn canu

[Am faint o’r gloch yr oedd pryd yn y prynhawn?]

am Bedwar yn yr haf

[Beth oedd yr enw, neu’r enwau arno?]

te.

[Beth a fwyteid?]

Bara haidd a Bara gwenith.

[Ym mh’le y bwyteid y pryd bwyd hwn?]

yn y cau [sic} yn yr haf.

[Am faint o’r gloch yr oedd pryd gyda’r nos?]

8 or {sic} gloch i 9.

[Beth oedd yr enw (neu’r enwau) arno?]

swpar.[sic]

[Beth a fwyteid iddo?]

Uwd a llaeth.

[Pwy fyddai yno? (Y gweision er enghraifft?)]

pawb a fyddai adra

[Sut y byddai’r gwaith beunyddiol yn ffitio i mewn?]

calad iawn

[Pa amser a wneid y godro?]

4 or [sic] gloch yn y pnawn  a 7 yn y Bora.

[A fyddid yn dyrnu â ffust?]

Bydda mi fum i wrthi

[Pa amser ar y dydd y byddai’r gwragedd yn ymweld â’u cymdogion?]

un waith yn y mis neu ragor.

[A beth am y dynion?]

mi fydd y dynion yn mynd at ei gilidd [sic] 2 waith yn yr wythnos.

[Beth oedd yr enw yn eich ardal am fynd i alw ar bobl fel hyn? (Yn rhai ardaloedd defnyddir y geiriau ‘cerdded tai’ neu ‘cymowta’, er enghraifft)] 

hel streuon [sic]

[Sut yr oedd pobl yn eu difyrru eu hunain gyda’r nos yn eu cartrefi?]

chura [sic] codi pwysau a taflu codwm. 

[Am faint o’r gloch yr eid i’r gwely?]

11 i Hanar [sic] nôs[sic]

[A wneid unrhyw waith gyda’r nos ar yr aelwyd?]

trwsio sana

[A oedd bwyd gwahanol yn y gaeaf a’r hâf?]

oedd mi fyddwn yn Bwyta llawer o lobscouse.