arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government

Gellir lawrlwytho cynnwys at ddefnydd anfasnachol, megis defnydd personol neu ar gyfer adnoddau addysgol.
Ar gyfer defnydd masnachol cysyllwch yn uniongyrchol gyda deilydd yr hawlfraint os gwelwch yn dda.
Darllenwch fwy am y Drwydded Archif Greadigol.

Delwedd 1:Download link to the full resolution of image number 1
full resolution of image 1

Disgrifiad

CRICIETH – Senedd Pont y Cwrt.

Mae'r bont yn lle prysur lle mae pobl yn stopio i sgwrsio. Yn y dyddiau a fu, byddai'r dynion yn ymgynnull yno i drafod digwyddiadau lleol a datrys problemau'r byd. Cyhoeddwyd yr erthyglau isod, a ysgrifennwyd o dan y pennawd “Senedd Pont y Cwrt”, mewn papur newydd wythnosol yn ystod y Rhyfel Byd Gyntaf. Fe'u hysgrifennir mewn arddull doniol ond weithiau gydag islais difrifol. Nid yw'r awdur yn hysbys ac mae'n llofnodi ei enw “Gohebydd”. Roedd y “Y Genedl Gymreig” yn bapur newydd wythnosol Cymraeg a gefnogai egwyddorion radicalaidd. O 1892 ymlaen bu'n gefnogol i'r Blaid Ryddfrydol. Dyma dri dyfyniad byr. Mae'r erthyglau gwreiddiol yn hirach ac yn werth eu darllen ar wefan Papurau Newydd Cymru - Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
https://papuraunewydd.llyfrgell.cymru/ SENEDD PONT Y CWRT (sic). CORN GWDDF ALARCH.- Pan oedd Senedd Pont y Cwrt ar ymgynnull y tro diweddaf aeth yn gyffro anghyffredin ym mysg yr aelodau, wrth i rhywun ddweud fod submarine Almaeneg wedi cael ei weled yn mae Afon Wen. Torrodd y cyfarfod i fyny mewn munud ac aed i holi am y newydd diweddaraf. Sicrhawyd bod boneddwr neilltuol wedi gweld periscop y llong danfor wrth ymyl Afon Wen. Gwnaed ymchwiliad diymdroi i'r mater, ac yn y man dyma sicrwydd mai wedi gweled corn gwddf alarch mawr yn nofiai yn y bau yr oedd wedi ei weld. Wrth gwrs da oedd hyn, ond nid oedd modd cynnal y cyfarfod y diwrnod hwnw gan bod gymaint o son am yr alarch a'i gorn gwddf. “SENEDD PONT Y CWRT (sic). - Y Capten: Does dim miwsig iawn yma'r dyddiau hyn, gyfeillion. Nid oes yma ganu ar na môr na thir y r?an.-Y Siopwr: Pa beth ydych chwi yn feddwl am ganu ar y môr, capten?

-Y Capten: Onid ydych chwi yn cofio am y dyn hwnnw beth amser yn ôl a rwystrwyd i ganu ffliwt ym Marine Terrace gan yr awdurdodau, ac a aeth i'r môr hyd at ei ysgwyddau ac a ganodd ei ffliwt yno?-Y Siopwr: 0, ydwyf. Peth ffôl oedd yr helynt hwnnw.-Y Pysgotwr: Does yna ddim canu chwaith yn y pafiliwn. - Y Cychwr: Byddai bandiau Almaeneg yn dyfod yma ers stalwm. Mae'r rhai hynny wedi diflannu r?an -Yr Eglwyswr: Bydd Mr Oldfield yn chwarae'r organ yn yr Eglwys acw ac yn cynnal organ recitals.-Y Groser: Welsoch chi 'rioed mo'r gwas bach acw allan hefo'r tryc na, fydda fo yn canu "Tipperary" a’i holl egni.” “SENEDD PONT Y CWRT (sic). Y Llefarwr: Pobol ryfedd ydi aelodau'r Cownsil yna. Gwelais yn ddiweddar eich bod chi wedi bod yn deud mai Saesneg fydda nwy’n siarad, heblaw un - a Sais oedd hwnnw. Ond, yn wir i chi, 'dw’n i ddim be' fydda hwy’n siarad. Dyma i chi enghreifftiau o fel y bydda hwy’n siarad “ Fe ddyla’ hwn fynd i'r Ffinans”, “Busnes y Road a'r Bildin ydi'r busnes yna ac nid un y Wotar”. “Mi fu’r cwestiwn o flaen y General Purpose ond wnaed dim heb i'r Sanitary ei ystyried o”, “Rhaid rhoi notis o moshion cyn y gellir proposio amendment fel yna yn y standing orders”, “A ydi o mewn ordor yn discussio tendar heb ei hacseptio?” Gyfeillion bach, mae iaith fel hyn yn gywilyddus i ni fel trefwyr. Tydi'r iaith ddim cig, na physgodyn, na phennog coch - " gibberish" ofnadwy ydi hi. Rhaid inni basio Mesur yn si?r i rwystro pobol fynd ar y cyngor i siarad y fath iaith lobscowsaidd”.

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw