arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government
  • Use stars to collect & save items A vector image of star to represent action to save this item  mewngofnodi i gadw'r eitem hon

Disgrifiad

Llun du a gwyn, a gymerwyd tua 1928, mae'n debyg, o gynulleidfa Iddewig Pontypridd yn sefyll ar risiau ar ochr yr adeilad. Mae'r ddelwedd yn cofnodi agoriad swyddogol y neuadd gymunedol Iddewig newydd yn islawr y Synagog yn Cliff Terrace. Yr hen wraig ar y blaen yw Sarah Freedman, sef yr aelod hynaf o'r gynulleidfa ar y pryd hwnnw. Y dyn sy'n gwisgo'r gadwyn swyddogol yw Artemus Seymour, Cadeirydd Cyngor Dosbarth Trefol Pontypridd am y flwyddyn 1933-34. Roedd yn gynghorydd Llafur dros Cilfynydd. Y Rabbi yw Isaac Chaitowitz (1906-1972), a fu'n gwasnaethu am mlynedd ym Mhontypridd, o 1926-1936. Arferai fod yn Rabbi ym Mrynmawr.

Sefydlwyd Synagog cyntaf ym Mhontypridd yn 1867, pan drowyd ystafell ysgol yn fan addoli, ond mae'r gymuned Iddewig yn dyddio'n ôl i'r 1840au o leiaf. Er bod aelodaeth o'r gynulleidfa yn parhau'n fach, sefydlodd y gynulleidfa eu adran eu hunain ym mynwent Glyntaf yn y 1890au a chodi Synagog yn Nhrefforest yn 1895. Diddymwyd y gynulleidfa yn 1978 ac fe werthwyd Synagog Cliff Terrace a'i droi'n fflatiau.

Ffynonellau:
' The History of the Jewish Diaspora in Wales ' gan Cai Parry-Jones (http://e.bangor.ac.uk/4987).
JCR-UK/JewishGen (https://www.jewishgen.org/jcr-uk/community/val1_tredegar/index.htm).
Blwyddlyfr Iddewig (JYB), 1896-1929.
Archifau Morgannwg: (http://calmview.cardiff.gov.uk/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=D1717%2f1%2f1&pos=2).

Storfa: Archifau Morgannwg.

Sylwadau (1)

Darlun Frealan
I can identify some of the people, members of my family, in this photo, which is probably around 1928. The matronly woman at the front is Sarah Freedman (nee Mendelson, 1856-1949), known as Granny Freedman. She was an important woman in the community. I don't know the important-looking couple behind her. Behind them are my grandparents, Simon (1883/5-1961) and Leah Freedman who died in 1981 aged 92. Simon is in the bowler hat. Two rows behind, the smiling woman in the middle is my great-aunt Sophie Freedman (1886/7-1970), my grandfather's sister. And behind her, the youngster on the left is my uncle Geoffrey Freedman, my father's elder brother. He looks to be around 10, which would place a date on this photo. Next to him is my uncle Max Freedman (1891-1972) standing behind his sister. Max and Sophie lived for most of their lives at 50 Rickard Street which features in another photo here. I have fond memories of visiting that house. The woman almost at the top, on the left by the wall, could be my aunt Dorothy, another sister.

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw