Fe ddenodd gynllun trawiadol argaeau a chronfeydd dŵr Cwm Elan ar droad y ganrif lawer o sylw, a chynhyrchwyd nifer o gardiau post ar y pryd yn cofnodi cwrs y gwaith. Yn yr enghraifft hon gellir gweld dŵr yn llifo dros wal argae Pen-y-garreg yn ystod y gwaith ar y tŵr canol. Pwrpas yr adeiladwaith breichiog oedd cynnal trac rheilffordd ar gyfer cludo deunyddiau adeiladu i'r argae - trefniant braidd yn frawychus yn ymyl y fath raeadr.