Yn wreiddiol, yn Sir Fynwy oedd Glofa Crymlyn ond erbyn hyn mae yng Nghyngor Bwrdeistref a Sir Caerffili. Mae’r eitemau hyn yn adrodd y stori gan ddechrau yn y gorffennol (1907-67), pan oedd yn lofa ar waith, hyd heddiw. Casglwyd y storïau gan Brosiect Hanes Llafar Crymlyn i rannu hanes y lofa yn sail i ddatblygu ei dyfodol.