arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government

Hanes Merched Cymru

Ychydig o sylw a roddwyd i leisiau menywod Cymru yn hanesyddiaeth y wlad hyd yma - prin yw'r merched o haneswyr ac nid oes lee amlwg i ferched yn y llyfrau hanes chwaith. Mae cyhoeddiadau fel y casgliad o ysgrifau hanesyddol Our Mothers' Land yn tynnu sylw at yr anghydbwysedd hwn ac yn gosod y sylfeini ar gyfer rhagor o ymchwil. Mae'r ffaith bog angen dysgu hanes merched fel pwnc ar wahân yn arwydd o'r diffyg hwn. Un rheswm a roddir yn aml i esbonio pam na roddir rhagor o sylw i hanes merched yng nghwricwlwm yr ysgolion yw diffyg adnoddau. Bwriad y pecyn hwn yw datrys y broblem honno. Seilir y pecyn hwn yn bennaf ar y cyfoeth o archifau a geir yn Amgueddfa Werin Cymru a'r bwriad yw cyflwyno adnoddau gweledol, llafar ac ysgrifenedig sy'n ymwneud â phrofiadau menywod rhwng 1900 a 1918. Detholiad bychan o'r defnyddiau sydd ar gael yw hwn ond gobeithio y bydd o gymorth i chi i dynnu darlun o'r gorffennol ac y bydd yn eich galluogi i werthfawrogi pa mor amrywiol oedd profiadau menywod yn y cyfnod o dan sylw.

Mae'r ffotograffau'n dangos gwahanol agweddau ar fywydau menywod. Maent yn cynnwys gwaith cyflogedig a digyflog; gweithgareddau parchus (e.e. capel, côr ac eisteddfodau); chwaraeon ac adloniant; gweithgareddau lles, tlodi a phrotest; a phrofiadau'r rhyfel. Mae gennym ychydig o wybodaeth am y ffotograffau. Os gwyddom enw'r sawl sydd yn y llun, y lleoliad a dyddiad y llun, fe'u nodwyd.

Gall hanes llafar fod o gymorth mawr i roi gwybod i ni am ddigwyddiadau'r gorffennol. Mae'n rhoi golwg bersonol ar faterion a digwyddiadau lleol a chenedlaethol. Dewiswyd nifer o ddarnau, rhai yn Gymraeg a rhai yn Saesneg. Mae trawsgrifiadau o'r cyfweliadau gwreiddiol a chyfieithiadau o'r rhai Cymraeg. Gwnaed pob ymdrech i gynnwys amrywiaeth o brofiadau o wahanol rannau o Gymru. Dewiswyd siaradwyr o wahanol gefndiroedd a rhai a gafodd wahanol brofiadau. Mae Kate Roberts, a oedd yn nofelydd ac yn berchennog gwasg argraffu, a Cecil Lewis, a aned yn Nhreforus, yn cofio am waith caled eu mamau, ac mae Mrs H. M. Walters o Lwynypia, a Mrs Kate Davies o Landysul yn dwyn eu profiadau eu hunain i gof.

Mae 33 eitem yn y casgliad

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Cerdiau post rhyfel byd cyntaf

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Ynys Môn 1910-14

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

G. May Evans yng ngwisg Byddin y Tir

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Neuadd Fawr Mansion 1890s

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Siop Rhondda 1914

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Pontyglasier Sunday school trip, Pembrokeshire

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Colliers Arms Abertawe 1890s

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Ferched yn gwau yn sir Benfro

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Ferched yng Nghaerdydd ym 1893

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Golchi a thwb doli

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Ysbyty VAD y Groes Goch Sain Ffagan

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Ferched Byddin y Tir yn gweithio ym 1917

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Ferch yn godro yn yr awyr agored

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Staff Castell Sain Ffagan 1890s

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Penrhiw Supply Stores, Abercuch, Ceredigion,...

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Tinplate Workers, Swansea, 1900

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Royal Welsh Ladies Choir, 1897

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Fron Gabedj Farm, Bangor Teifi, Ceredigion

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Miss Catherine Ellis, taken 1905-08

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

A photograph of women in Mary Ann Street,...

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: Entertainment

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: A Mother's Work

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: Living Conditions

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: The End of the First...

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: Becoming a Farmservant ...

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: Cleanliness is Next to...

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: The Work of a...

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: The Weekly Routine

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: Women in the Tinworks

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: Working in the Brickworks

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Welsh Women's History: Health and Welfare

mewngofnodi i gadw'r eitem hon A vector image of a star to represent action to save this item

Washing a Quarryman's Clothes (Welsh audio)

See also:

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw