arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government

Hanes Merched Cymru

Ychydig o sylw a roddwyd i leisiau menywod Cymru yn hanesyddiaeth y wlad hyd yma - prin yw'r merched o haneswyr ac nid oes lee amlwg i ferched yn y llyfrau hanes chwaith. Mae cyhoeddiadau fel y casgliad o ysgrifau hanesyddol Our Mothers' Land yn tynnu sylw at yr anghydbwysedd hwn ac yn gosod y sylfeini ar gyfer rhagor o ymchwil. Mae'r ffaith bog angen dysgu hanes merched fel pwnc ar wahân yn arwydd o'r diffyg hwn. Un rheswm a roddir yn aml i esbonio pam na roddir rhagor o sylw i hanes merched yng nghwricwlwm yr ysgolion yw diffyg adnoddau. Bwriad y pecyn hwn yw datrys y broblem honno. Seilir y pecyn hwn yn bennaf ar y cyfoeth o archifau a geir yn Amgueddfa Werin Cymru a'r bwriad yw cyflwyno adnoddau gweledol, llafar ac ysgrifenedig sy'n ymwneud â phrofiadau menywod rhwng 1900 a 1918. Detholiad bychan o'r defnyddiau sydd ar gael yw hwn ond gobeithio y bydd o gymorth i chi i dynnu darlun o'r gorffennol ac y bydd yn eich galluogi i werthfawrogi pa mor amrywiol oedd profiadau menywod yn y cyfnod o dan sylw.

Mae'r ffotograffau'n dangos gwahanol agweddau ar fywydau menywod. Maent yn cynnwys gwaith cyflogedig a digyflog; gweithgareddau parchus (e.e. capel, côr ac eisteddfodau); chwaraeon ac adloniant; gweithgareddau lles, tlodi a phrotest; a phrofiadau'r rhyfel. Mae gennym ychydig o wybodaeth am y ffotograffau. Os gwyddom enw'r sawl sydd yn y llun, y lleoliad a dyddiad y llun, fe'u nodwyd.

Gall hanes llafar fod o gymorth mawr i roi gwybod i ni am ddigwyddiadau'r gorffennol. Mae'n rhoi golwg bersonol ar faterion a digwyddiadau lleol a chenedlaethol. Dewiswyd nifer o ddarnau, rhai yn Gymraeg a rhai yn Saesneg. Mae trawsgrifiadau o'r cyfweliadau gwreiddiol a chyfieithiadau o'r rhai Cymraeg. Gwnaed pob ymdrech i gynnwys amrywiaeth o brofiadau o wahanol rannau o Gymru. Dewiswyd siaradwyr o wahanol gefndiroedd a rhai a gafodd wahanol brofiadau. Mae Kate Roberts, a oedd yn nofelydd ac yn berchennog gwasg argraffu, a Cecil Lewis, a aned yn Nhreforus, yn cofio am waith caled eu mamau, ac mae Mrs H. M. Walters o Lwynypia, a Mrs Kate Davies o Landysul yn dwyn eu profiadau eu hunain i gof.

Mae 32 eitem yn y casgliad

Cerdiau post rhyfel byd cyntaf

  • 979
  • login to save

Ynys Môn 1910-14

  • 598
  • login to save

G. May Evans yng ngwisg Byddin y Tir

  • 909
  • login to save

Neuadd Fawr Mansion 1890s

  • 1,928
  • login to save

Siop Rhondda 1914

  • 769
  • login to save

Pontyglasier Sunday school trip, Pembrokeshire

  • 1,366
  • login to save

Colliers Arms Abertawe 1890s

  • 2,511
  • login to save

Ferched yn gwau yn sir Benfro

  • 1,664
  • login to save

Ferched yng Nghaerdydd ym 1893

  • 1,311
  • login to save

Welsh Women's History

  • 532
  • login to save

Golchi a thwb doli

  • 594
  • login to save

Ysbyty VAD y Groes Goch Sain Ffagan

  • 1,571
  • login to save

Ferched Byddin y Tir yn gweithio ym 1917

  • 1,180
  • login to save

Ferch yn godro yn yr awyr agored

  • 844
  • login to save

Staff Castell Sain Ffagan 1890s

  • 789
  • login to save

Penrhiw Supply Stores, Abercuch, Ceredigion,...

  • 787
  • login to save

Tinplate Workers, Swansea, 1900

  • 1,748
  • login to save

Royal Welsh Ladies Choir, 1897

  • 2,071
  • login to save

Fron Gabedj Farm, Bangor Teifi, Ceredigion

  • 1,003
  • login to save

Miss Catherine Ellis, taken 1905-08

  • 681
  • login to save

A photograph of women in Mary Ann Street,...

  • 585
  • login to save

Welsh Women's History: Entertainment

  • 513
  • login to save

Welsh Women's History: A Mother's Work

  • 511
  • login to save

Welsh Women's History: Living Conditions

  • 536
  • login to save

Welsh Women's History: The End of the First...

  • 446
  • login to save

Welsh Women's History: Cleanliness is Next to...

  • 477
  • login to save

Welsh Women's History: The Work of a...

  • 785
  • login to save

Welsh Women's History: The Weekly Routine

  • 453
  • login to save

Welsh Women's History: Women in the Tinworks

  • 588
  • login to save

Welsh Women's History: Working in the Brickworks

  • 538
  • login to save

Welsh Women's History: Health and Welfare

  • 448
  • login to save

Washing a Quarryman's Clothes (Welsh audio)

  • 522
  • login to save

See also:

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw