arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government

Pushball - y bêl fawr gron

Mae perthynas Cymru â'r bêl gron a'r bêl hirgron yn mynd yn ôl i'r bedwaredd ganrif ar bymtheg, ond roedd math arall o bêl - yn enfawr 6 troedfedd mewn diametr - yn cael ei defnyddio ar feysydd chwarae ar droad yr ugeinfed ganrif hefyd.

Cafodd 'Pushball' ei dyfeisio yn U.D.A. gan ŵr o'r enw M.G. Carane yn 1891 ac ychydig flynyddoedd yn ddiweddarach daeth yn boblogaidd mewn rhai cylchoedd ym Mhrydain. Yn ôl traddodiad cafodd y gêm swyddogol gyntaf ei chwarae yn y Crystal Palace yn 1902 gan dimau o wyth, gyda'r rheolau ychydig yn wahanol i'r hyn a chwaraewyd yn U.D.A. Er bod y belen fawr yn gallu pwyso 50lb a mwy weithiau, byddai'r timau y ei chodi yn yr awyr er mwyn sgorio pwyntiau dros y gôl yn ogystal â'i gwthio ar y llawr trwy'r pyst.

Mae ein casgliad bach ni yn cynnwys lluniau o'r gêm yn cael ei chwarae ym Mhowys, yn Rhaeadr ac yn Llanandras - ym mhle arall yng Nghymru roedd y gêm anghofedig hon yn cael ei chwarae tybed?

Mae 3 eitem yn y casgliad

Sylwadau (0)

Rhaid mewngofnodi i bostio sylw