arrowbookcheckclosecommentfacebookfavourite-origfavouritegooglehomeibapdfsearchsharespotlighttwitterwelsh-government

Blogs

Rhew a Glo - hanes teulu Crandon

dydd Mercher, 09/01/2021 - 18:08

Magwyd Elaine Dacey, sydd bellach yn byw yn Sheffield, ym mhentref Pantyscallog ger Merthyr Tudful yn y 1950au.  Roedd y rhan fwyaf o’i hynafiaid yn byw ac yn gweithio ym Mhantyscallog, Penydarren, Dowlais a Merthyr yn y 19eg a’r 20fed ganrif, ond fe wnaeth ei thad-cu, Albert Crandon, fel llawer o Gymry eraill dros y blynyddoedd, fentro ymhellach i ffwrdd i chwilio am waith, ac am gyfnod bu ef a’i deulu ifanc yn byw yn America. Yma cawn rannu atgofion Elaine Dacey am ei theulu, ei bywyd ym Mhantyscallog, ac antur fawr ei thad-cu yn America yn yr 1920au a’r 1930au.

‘Dim ond fory tan y ffair’

dydd Llun, 06/21/2021 - 11:57

Mae tref glan-môr Cricieth yng Ngwynedd nid yn unig yn adnabyddus am ei chastell ond hefyd am y ffeiriau sydd wedi eu cynnal yn y dref ers cyn cof. Mae diogelu’r hanes hwnnw, ac amrywiol straeon, caneuon  a llên gwerin sy’n ymestyn yn ôl sawl canrif, wedi bod yn un o amcanion y prosiect ‘Enwau, Chwedlau a Chân’  yn ddiweddar fel rhan o Gynllun Cymunedol Cricieth i bontio’r cenedlaethau.

Archif Cof: Helpu Pobl sy'n Byw gyda Dementia

dydd Mercher, 05/12/2021 - 13:50

Yn y blog yma mae Reina van der Wiel (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru) a Catalena Angele (Casgliad y Werin Cymru) yn trafod pam y sefydlwyd yr Archif Cof ar wefan Casgliad y Werin Cymru a'i phwysigrwydd wrth hwyluso hel atgofion gyda phobl sy'n byw efo dementia.

WiciPics: rhoi treftadaeth adeiledig Cymru ar gof a chadw

dydd Llun, 11/30/2020 - 18:54

Jason Evans, Wicimediwr Cenedlaethol sy'n egluro sut allwch chi gyfrannu ffotograffau o leoliadau a fydd yn helpu i gyfoethogi cynnwys Wicipedia eich ardal leol. O adeiladau rhestredig, hen gapeli a chestyll i feddygfeydd ac ysgolion, bydd y delweddau hyn yn cael eu dal mewn archif yn Llyfrgell Genedlaethol Cyrmu ac yn cael eu cyhoeddi ar wefan Casgliad y Werin Cymru.

Casgliad Ffotograffig Vernon David Emmanuel ar Casgliad y Werin Cymru

dydd Mawrth, 11/17/2020 - 12:55

Yma, mae ein blogiwr gwadd, Graham Tudor Emmanuel yn sôn am etifeddiaeth ei dad a’r casgliad ffotograffig helaeth sydd ar adnau gyda Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru. Bydd 500 o eitemau digidol o gasgliad Vernon David Emmanuel ar gael yn fuan ar wefan Casgliad y Werin, a byddant yn cynnwys delweddau o gapeli ac eglwysi yn sir Gaerfyrddin yn ogystal â golygfeydd o amrywiol safleoedd diwydiannol yn ne Cymru. Yn y cyfamser, mae 100 o ddelweddau arbennig iawn o’r casgliad hwn sy’n dangos bywyd ym Mrynbuga, Sir Fynwy, yn y cyfnod Edwardaidd eisoes yn fyw ar y wefan.

Sibrydion o'r Rhyfel Byd Cyntaf: Cardiau post Harry White

dydd Gwener, 10/30/2020 - 17:26

Mae’r casgliad bychan ond hynod werthfawr hwn o gardiau post a anfonwyd gan ei hen ewythr yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf ymysg yr eitemau mae Lucy Tedd wedi eu rhannu’n ddiweddar ar wefan Casgliad y Werin. Lladdwyd Henry Thompson White mewn cyrch ar High Wood yn y Somme yn 1916. Ond trwy’r negeseuon cardiau post a’r llythyrau a ysgrifennodd – at ei chwiorydd, Lillie a Lucy yng Nghaerfyrddin – mae’r teulu wedi gallu dod yn nes at y gŵr ifanc hwn yn ystod cyfnod tyngedfenol pan gipiwyd ei fywyd oddi arno, fel miloedd eraill o’i genhedlaeth.

Photoscoot: prosiect ffotograffiaeth 'ddoe a heddiw' ar gyfer defnyddwyr sgwteri a chadeiriau olwyn

dydd Llun, 09/28/2020 - 13:37

Yn y blog hwn, mae ein blogiwr gwadd, Deanna Groome, yn sôn am brosiect Photoscoot eu teulu i gofnodi hanes lleol, prosiect gafodd ei ysbrydoli gan gopi o dywyslyfr bwrdeistref Machynlleth – y 'Borough Guide' – a gyhoeddwyd yn wreiddiol yn 1911. Eglura hefyd fel y bu iddi hi a'i mam, Audrey, ymgymryd â'u prosiect diweddaraf yn nhref glan-môr boblogaidd Aberystwyth yn ystod cyfnod clo Gwanwyn 2020.

Tu ôl i'r Mwgwd

dydd Mawrth, 06/23/2020 - 14:31

Yn y realiti newydd sydd wedi ymffurfio yn ystod cyfnod cloi COVID-19, mae gwisgo mwgwd yn arfer y bydd angen i nifer ohonom ddechrau ymgynefino ag o, yn arbennig felly wrth i'r cyfyngiadau gael eu llacio. Dyma flog sy'n edrych ar wahanol fathau o fygydau sydd wedi cael eu gwisgo dros y canrifoedd, a phwysigrwydd mygydau mewn gwahanol ddiwylliannau.

Treftadaeth Gymreig-Eidalaidd

dydd Llun, 05/04/2020 - 18:55

Straeon gan deuluoedd a ddaeth i Gymru o wahanol ranbarthau o'r Eidal, wedi eu trosglwyddo o'r naill genhedlaeth i'r llall – straeon sy'n cael eu hadrodd gyda balchder a hoffter.

Cyfoethogi ein Casgliadau - Casgliad Martin Ridley

dydd Mawrth, 04/07/2020 - 15:39

Yma mae tri aelod o staff o’r Llyfrgell Genedlaethol yn rhannu eu gwybodaeth a’u barn am gasgliad ffotograffig Martin Ridley a ychwanegwyd at Gasgliad y Werin yn ddiweddar. Mae’r delweddau hyn yn rhoi darlun byw o fywyd yng Nghymru yn 1905 a hynny trwy lygad ffotograffydd masnachol o Bournemouth.

Tudalennau